Maorien hizkuntzan Zeelanda Berria Aotearoa deitzen da, "hodei zuri luzearen lurraldea".
Maoriak izan ziren uhartearen lehenengo biztanleak, Kristo ondorengo V. mendean. Iritsi zirenean, artxipelagoaren % 80 basoz estalita topatu zuten. Bertan bizi ziren ugaztun bakarrak bi saguzar-espezie ziren. Gainerako fauna txoriek, narrastiek eta intsektuek osatzen zuten.
Geroztik, Zeelanda Berria aldatu egin da, baina, bere isolamenduari esker, hasierako paisaia haren zati handi bat mantendu ahal izan da. Oso natura aberatsa du; batez ere, Hego uhartean.
Zeelanda Berriko Alpeek uhartea zatitzen dute ipar-ekialdetik hego-mendebaldera. Gailur altuena Cook mendia da, Aoraki maorien hizkuntzan, 3800 metrorekin. Zeelanda Berriko Alpeak duela 3 milioi urte hasi ziren altxatzen uharteari eusten dioten bi plaka tektonikoek, plaka australiarrak eta plaka pazifikoak, talka egin zutenean.
Mendietan elur asko botatzen du, eta elur horrek mendikatean dauden glaziarrak elikatzen ditu. Mount Cook parke nazionalean 72 glaziar daude. Handiena Tasman glaziarra da. 29 km luze da, 3 zabal eta 600 metro sakon.
Iraganean, glaziarren jarduera askoz handiagoa izan zen Zeelanda Berrian. Horregatik, mendebaldeko kostaldean fiordo asko daude... garrantzitsuenak Fiordland parkean. Parkeak 12.500 km2-ko azalera du, eta munduko parke natural handienetakoa da.
Mendiak itsasotik gertu daudelako eta euria maiz egiten duelako, eskualde honetako baso-mota nagusia euri-oihan epela da. Altitude txikian, podokarpoa bezalako koniferak dira nagusi; leku altuagoetan, berriz, pagoen familiako notofagus espezieak. Uhartearen isolamenduari esker, 700 landare-espezie endemiko ere aurkitu daitezke.
Leku honetara iristeko, ez dago errepiderik. Aintzira galduak baino ez daude, eta ur-jauzi izugarriak, 600 metroko Sutherland ur-jauzia bezala.
rubia tetona 2012/01/26
jon <3 you te quiero