Londresen, Parisen, Salamancan eta Andaluzian urteetan bizi ondoren, orain gutxi itzuli da Euskal Herrira gaur gertutik ezagutuko dugun zientzialaria. Ikerbasquen ari da lanean, eta zelulen erreakzio-mekanismoa ikertzen du. Farmazian doktorea da eta hauek dira bere ibilbidearen inguruan kontatu dizkigunak.
“Kaixo,
Jose Luis Zugaza Gurrutxaga naiz. Ikerbasque ikerlaria naiz eta Zientzia eta Teknologia Fakultatean lan egiten dut”.
"Biologia ikasi nuen hemen, Leioan. Eskola bukatu nuenean, ez nekien zer egin eta horrexegatik ikasi nuen Biologia. Batzuek argi izaten dute pentsatzeko gai diren unetik: “hauxe egin nahi dut”; eta lortu egiten dute. Beste batzuk, ordea, arruntagoak gara, eta uneko egoerara moldatzen gara. Baina hori ere ez da txarra. Azken finean, egiten duzun hori ongi egitea da helburua".
"Lizentzia bukatzean eta tesia bukatzean arazo bera sortzen zaizu: Zer egin? Ikerketa-alorrean sartu eta gero, horri heldu behar zaio. Eta atzerrian dauden laborategietara joatea da segitzeko modu bat. Beraz, ezagutza jaso eta ikasitakoarekin zerikusia duen zerbait bilatu behar izaten da".
"Zelula jakin batzuk nola ugaritzen diren ulertu nahian gabiltza. Interleukina 2 errezeptorea aktibatzen denean, T zelulak era klonatuan ugaritzen dira. Zer esan nahi du horrek? Zera... Estimulu bat jasotzean, zelula-barruak estimulua itzuli egin behar izaten du, eta horrek erantzun bat eragiten du. Kasu honetan, zelulak era kontrolatuan zatitzea eta erantzutea, immunitate-sistemaren mailan erantzutea".
"Gorputzeko unitaterik txikiena zelula da. Hortik abiatuta, garena gara. Beraz, zelulak nola funtzionatzen duen jakiteak aukera ematen du pertsonei eragingo dieten arazoei, gaixotasunei, konponbidea emateko".
"Laborategiko zati honetan lan egiten dugu. Nire taldea aurkeztuko dizuet. Francisco Llavero Malagako unibertsitatetik etorri da doktoretza egiteko eta Diego Martin Biologiako 4. mailako ikaslea".
"Oraindik asko dugu ikasteko. Asko dakigu, baina, nire ustez, ezagutzeko falta dena ezin da zenbakitan jarri. Izan ere, urrats berri bat ematen dugun bakoitzean, galdera berriak sortzen dira, eta galdera bakoitzarekin zalantza berriak, gogoeta berriak... eta aurrera egiten dugu".
"Gaur egun arduratzen gaituzten gaixotasunak gaindituko ditugula uste dut. Baina, era berean, berriak sortuko direla pentsatzen dut. Gaixotasunak gainditu ahala, bizi-itxaropena handituko da, eta, eboluzio-garai guztiak erakusten duenez, logikaz, berriak sortuko dira".
"Lanbide guztiak garrantzitsuak dira. Medikuaren lana bezain garrantzitsua da mekanikoaren lana. Mekaniko batek lana gaizki eginez gero, autoa hartu, eta hil egin naiteke. Motibazioan datza lanen arteko aldea".
"Egiten dudan lana atsegin dut, pozik nago, eta egunero bueltatzen naiz ekiteko gogoz. Aintzat hartzen nauten? Norberak bere burua baloratu ezean, besteek aintzat har zaitzakete, baina... Nire buruari inoiz egin ez diodan galdera da hori, eta, nire izaerarekin bat ez datorrenez, ez dut uste egingo diodanik".
"Nire lanak duen alderik onenetako bat da galdera eta formulazio asko egin ditzakedala oraingoz konponezinak diren arazoei dagokienez. Beharbada ez gara konpontzera iritsiko, baina lan egiteko aukera dugu, eta, horri esker, konponbide nagusiari lagunduko dioten urrats berriak eman ditzakegu".
"Gauzak modu atseginean egiteak eta grinaz jokatzeak denbora kentzen dute bizitzan garrantzitsuak diren beste gauza batzuetarako. Orekara iristea litzake onena. Txarrena, beraz, da gauza batzuetan arreta gehiegi jartzea, eta garrantzitsuak diren beste batzuetan gutxiegi".