Egipton garatzen ari den proiektu bati buruzko erreportajea: azken belaunaldiko eguzki-zelulak erabiltzea energia lortzeko.
Kairoko iparraldeko eremu bakarti honetako basamortuan, 60 hektareako baratza dute. Lekak dituzte, ilarrak, laranjak... eta betidaniko arazo bat: uraren beharra.
Tantari Mostafa
"Landare bakoitzak ur kantitate jakina behar du, eta urtaroaren arabera, kantitate hori aldatu egiten da. Ilarrek, adibidez, ur asko behar dute. Egunean bost orduz ureztatu behar ditut. Laranjek eta mahastiek gutxiago behar dute, batez ere neguan. Baina kasurik onenean, egunero 4.000 metro kubiko behar dute".
Lurpeko ura ponpatzeko, gasoliozko makina zaharrak erabiltzen ditu Tantawik.
Hala ere, zientzialariek beste irtenbide batzuk proposatu dituzte.
Fuad Ahmed Abulfotuh
"Gasoliozko makina horiek Egipto osoan erabiltzen dira ura ponpatzeko, baina aldatu nahi ditugu hainbat arazo eragiten dituztelako: zaratatsuak dira eta oso kutsatzaileak. Atmosferara gas toxiko ugari igortzen dute, eta garestiak dira, bai erabiltzeko eta baita mantentzeko ere. Gasolioa erosi egin behar da, kontrol teknikoak pasa behar dira, motorraren olioa eta osagaiak aldatu. Nekazarientzat diru asko da hori".
Basamortu-eremu hauetan ura modu merke eta ekologikoan ponpatzeko, ikertzaileek eguzkia dute jomugan.
Gabriel Sala, Nacir proiektua
"Ura ponpatzeko eta banatzeko energia berriztagarriekin probak egiten ari diren toki batera goaz"
Proba-eremua urruti dago, basamortuaren erdian.
Hauek ez dira ohiko eguzki-panelak. Belaunaldi berriko zelula fotovoltaikoak erabilita ekoitzi zituzten Alemanian, Europako Batasunak duen ikerketa-programa baten barruan.
Andreas Gombert
"Kontzentrazioko teknologia fotovoltaikoa da. Panela leiarrez osatua dago. Eguzki-izpiek 200 leiar txikitan jotzen dute, eta horiek leiar are txikiagotara bideratzen dituzte izpiak. Aurrealdea argia fokuratzeko besterik ez da.
Atzealdea begiratuz gero, karratu txiki batzuk ikusten ditugu. Bero-erreduktoreak dira. Eguzki-zelula fotovoltaikoak karratu horien barrualdean daude. Zeluletako bakoitzak bi milimetroko diametroa dauka".
Panelek Eguzkiari jarraitzen diote egun osoan. Teorian, ohikoak baino errentagarriagoak dira.
Andreas Gombert
"Ohiko panelek azalera osoan dituzte eguzki-zelulak, izpiak jasotzeko. Kontzentrazioko teknologia fotovoltaikoarekin, eguzki-izpiak zelula txiki eta eraginkorragoetan biltzen dira. Zelula hauek ohikoak baino bi aldiz eraginkorragoak dira".
Baldintza onenetan, paneletako bakoitza 50 kilowatt-ordu ekoizteko gai da.
Ikertzaile espainiarrek beste eguraldi-baldintza batzuetan neurtu nahi dute panel hauen eraginkortasuna.
María Martínez
"Erradiazioa zenbat eta handiagoa izan, zerua garbiago dago eta sistema hauek energia gehiago eman dezakete. Tenperaturak alderantzizko eragina izan dezake; zenbat eta altuagoa izan, potentzia txikiagoa emateko arriskua dago, baina oso gutxi eragiten duen faktorea da.
Haizea, ez bada oso handia, aldeko faktorea da, sistema atzealdetik galtzen ari den bero guztia atera eta hoztu egiten duelako. Hortaz, potentzia gehitzen ere lagunduko luke. Haizea oso handia denean, arazoa izaten da jarraikortasunik ez izatea edo segurtasun-maila gainditzea.
Aurrealdean zikinkeriaren bat badu, argia ez da ondo jasotzen eta sistemaren potentzia gutxitu egiten da".
Eraikin txiki honetan aldatu eta gordetzen da ekoitzitako energia.
Ingeniari alemaniarrek garatu duten sistema konplexua da.
Alexander Schies
"Paneletako elektrizitatea jasotzen dugu, eta korronte alternoaren sarean sartzen da. Hiru bihurgailu hauekin, sare elektrikoa finkatzen da batetik; bestetik, egun batzuetan eguzkirik ez balego, panelei eguzkiari begira egon daitezen behar duten energia ematen diote.
Kasu honetan, hau korronte jarraituaren kaxa da. Hemen neurriak hartzen dira eta bateriara igortzen da. Bateriak hemen daude.
Erreserbak txikiak dira, baina nahikoak lainopeko bi egunez panelek eguzkiari jarraitzeko gaitasuna izan dezaten".
40 metroko sakoneratik ura ponpatzeko erabiltzen da elektrizitatea, ura gatzgabetzeko eta inguruko gari-soroak ureztatzeko.
Fuad Ahmed Abulfotuh
"Eskualdeko nekazariak gonbidatuko ditugu landa-gune hauek ikus ditzaten. Gari-soro hau energia berriztagarrien onurei buruzko mila diskurtso eta hitzaldi baino esanguratsuagoa izango zaie.
Begiz ikusi dutenaz hausnarketa egin ahal izango dute, kontzentrazioko energia fotovoltaikoaz nola baliatu ikasiko dute, eta lagundu egingo diegu hori egin dezaten. Datu guztiak dauzkagunean benetako kopuruetara itzuliko ditugu. Horrela jakingo dute zenbat diru inbertitu behar duten eta trukean zenbat jasoko duten. Egunerokoan energia hau zein erabilgarri zaien ikasiko dute, erraz ikasi gainera".
Zientzialarien arabera, eremu bakartietan eta basamortuetan horrelako instalazioak garatzen badira, nekazariak ez dira izango irabazle bakarrak.
Gabriel Sala, Nacir proiektua
"Kontzentrazio-sistematan Egiptotik kanpo ekoizten diren zelula bereziak behar dira. Erabiltzen diren gainerako materialak, ohikoak dira. Kristala erabiltzen dugu, ispiluak, metalak eta burdina. Material horiek hemen eskura ditzakegu. Hortaz, onura ez dute bakarrik nekazariek jasotzen, baizik eta gizarte osoak, energiaren arazoari irtenbide lokal bat emango diogulako".
Zientzialariek espero dute horrelako sistemak, Egipton ez ezik, garatze-bidean dauden hainbat herrialdetan ere zabaltzea. Elektrizitatea sortzeko eta elektrizitatez hornitzeko arazoa duten herrialde eguzkitsuentzat, kontzentrazio-sistemak irtenbide garrantzitsu bat izan daitezke.
Buletina
