Biografiak

James Croll-en izotz-aroak

2013/05/01 Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

James Croll izenarekin sinatzen zuen, eta ordura arte ez zuen inork ezagutzen; baina 1860ko hamarkadaren hasieran, garaiko zientzialari puntakoenen arreta piztu zuen. Maila handiko lanak argitaratzen hasi zen bat-batean. Zalaparta gehien eragin zuena, zalantzarik gabe, izotz-aroei buruzkoa izan zen; Lurraren orbitaren aldaketa ziklikoek izotz-a

...

Gehiago

Maria Sibylla Merian, xomorroekin liluratuta

2013/04/01 Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

1699an, 52 urterekin, Maria Sibylla Merian itsasontzia hartzera zioan. Kosta zitzaion bidaia ordaintzeko dirua biltzea; 200 margolan baino gehiago saldu behar izan zituen, baina, azkenean, amets hura bete ahal izango zuen. Testamentua idatzita utzi, badaezpada, eta, alaba gazteena ondoan, Surinamerantz abiatu zen. Lurralde tropikal hartako intsektu

...

Gehiago

Amaia Zurutuza Grapheneako zuzendari zientifikoa

"Ez dut nire bizitza imajinatu nahi zientziarik gabe"

2013/04/01 Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Modako materialarekin egiten du lan Amaia Zurutuzak, grafenoarekin. Baina Zurutuzak ez zuen grafenoa ia ezagutu ere egiten Graphenea enpresako zuzendari zientifikoa izateko elkarrizketa egin ziotenean. Industria farmazeutikotik zetorren, hau da, zerikusirik ez duen ikerketa batetik, eta, hala ere, dohainak bazituen fisikara salto egiteko. Otsailean, Amaia Zurutuza Norteko Ferrokarrilla irratsaioan izan zen, eta bere lanaz eta bizitzaz hitz egin zuen.

Gehiago

Constantin Fahlberg-en aurkikuntza gozoa

2013/03/01 Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientzia

Egun osoa laborategian sartuta zeraman, buru-belarri lanean. Airean pasa ziren orduak, eta oso berandu arte ez zen konturatu afaldu gabe zegoela oraindik. Dena bere horretan utzi, eta arrapaladan atera zen kafetegirantz. Agian, oraindik emango zioten zerbait afaltzeko.

Afaria eskatu eta mahaian eseri zen. Ogiari zati bat kendu, eta ahora. Gozoa ze

...

Gehiago

Richard Feynman gogoan

2013/02/01 Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientzia

Duela 25 urte hil zen Richard Feynman, fisikari handienetako bat, bi minbizi-mota arrarok jota. Grabatutako azken hitzak honako hauek izan ziren: "I'd hate to die twice. It's so boring" ("Ez litzaidake gustatuko bi aldiz hiltzea. Hain da aspergarria..."). Ezagutu zutenek diote gehienetan umoretsu izaten zela; hitz egiten entzun zutenek diote oso komunikatzaile ona zela. Oso argia. Behin hil zen, baina zientziaren munduak eskertuko luke bizitzara itzuliko balitz, nahiz eta horrela bigarren aldiz ere hil beharko zukeen.

Gehiago