Astronomia

Iparrizarra, geroz eta argalagoa

2012/02/06 Carton Virto, Eider - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Lurraren Ipar polo geografikoarekin lerrokatuta dagoelako, egonkor, iparrorratz gisa erabili da mendetan Iparrizarra. Polaris gertutik aztertzen duten astronomoentzat, ordea, ez da hain izar egonkorra: distira hartu eta galdu egiten du lau eguneko ziklotan, eta, argitaratu den azken ikerketaren arabera, Lurraren masa adina gas galtzen du urtero —iz...

Gehiago

Luis Calçada, izarrak marrazten

2012/01/25

Zulo beltz bati buruzko albiste bat ilustratu behar denean, adibidez, ez da aukerarik izaten hara joateko eta argazki bat egiteko. Horren partez, ilustratzaile bati eskatzen zaio irudi ikusgarri bat egiteko. Hain zuzen ere, espazio agentziek eta erakunde handienek badituzte adituak horrelako material grafikoa sortzeko. Askotan, fisika eta astronomia ikasitako artistak ...

Gehiago

Galaxia espiralen besoetan

2012/01/09

Miguel Querejeta astronomo gazteak hilabete batzuk egin ditu Instituto Astronómico de Canarias erakundean (La Lagunan, Tenerifen) galaxia espiralen errotazioa ikertzen. Eta hemen irratian horretaz hitz egiteko eskatu diogu. Oso bitxia da nola dakigun Esne Bidea galaxia espirala dela, eta nola dakigun zer abiaduratan mugitzen den. Galaxiaren barruan gaude, eta ez ...

Gehiago

Artista baten begirada urrutiko munduetara

2012/01/01 Roa Zubia, Guillermo - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Luis Calçada portugaldarra da, baina Munichen bizi da, Alemanian. "Lanekoekin ingelesez egiten dut", esaten du barrez, "nire alemana oso txarra da". Baina gizon bizkorra da; astronomoa eta artista da, eta bi espezialitate horiek konbinatuz egiten du lan. Munichen dihardu lanean ESO erakundeak bertan duelako Education and Public Outreach ...

Gehiago

Galaxia espiralen errotazio misteriotsua

2012/01/01 Joan Font - Kanarietako Astrofisika Institutuko postdoc ikertzaileaIAC | John Beckman - CSIC eta Kanarietako Astrofisika Institutuko ikerketa-irakaslea CSIC, IAC | Miguel Querejeta - Madrilgo Unibertsitate Konplutentseko Astrofisikako ikaslea (UCM). Kanarietako Astrofisika Institutuko udako ikerketa-bekaduna (IAC)

Unibertsoan guztia mugitzen ari dela esan genezake, gorputz oro beste zerbaiten inguruan biraka dabilela: Ilargia Lurraren inguruan; Lurra Eguzkiaren inguruan; baita Esnebideko izar guztiak, gure Eguzkia barne, zentro galaktikoaren inguruan higitzen direla ere jakin badakigu. Dantza kosmiko horretan, galaxia espiralen errotazioak ezusteko itzel...

Gehiago

Big Bangaren alfabetoa

2012/01/01 Etxebeste Aduriz, Egoitz - Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Alpher, Bethe, Gamow. Alfabeto grekoaren lehen letrak ziruditen abizen haiek. Sinadura ezin hobea unibertsoaren jatorriari buruzko artikulu zientifiko batentzat. Horregatik, Ralph Alpher gazteak bere tesian egindako ikerketa argitaratzeko garaia iritsi zenean, haren zuzendari George Gamowk bere lagun Hans Bethe-ri proposatu zion lan hura sinatz...

Gehiago

Bi eguzki orbitatzen dituen planeta bat aurkitu dute

2011/11/01 Elhuyar Zientziaren Komunikazioa

Bi eguzkiren inguruan orbitatzen duen planeta bat aurkitu dute Lurretik 200 argi-urtera, NASAren Kepler misioan. Planetari Kepler-16b deitu diote, eta planeten artean dagoen dibertsitatearen adierazle da. Kepler zundaren ikuspuntutik, planetak bi eguzkiak eklipsatzen ditu, eta eguzki bakoitzak bestea ere bai; horri esker, hiruren neurriak e...

Gehiago